Kamera Arkası: Julie Taymor

Kamera Arkası: Julie Taymor

juliet

Bu hafta Kamera Arkası bölümünün konuğu beyazperdeden ziyade tiyatro sahnesindeki sıradışı işleriyle tanınan Julie Taymor. 1952 doğumlu ünlü yönetmen, sinemayla alakasız mesleklere sahip bir ailenin kızıymış. Ama daha çocukken tiyatroya olan ilgisi annesi ve babasının ilgisni çekmiş. Sanata olan yatkınlığı küçük yaşta çizdiği sahne prodüksiyonlarıyla ve henüz 10 yaşındayken katıldığı tiyatro grubuyla zaten belli olmuş. Taymor, Tony Ödülleri’nin müzikal kısmında En İyi Yönetmen seçilen ilk kadın olma özelliğini taşıyor. Ayrıca Oscar ve Emmy adaylıkları da mevcut. EGOT yapmasına henüz çok var; fakat işindeki titizliği önümüzdeki yıllarda EGOT yapabilmiş azınlığa katılmasına yardımcı olacakmış gibi gözüküyor.

Broadway sahnesindeki The Lion King prodüksiyonuyla tanınan Taymor, aynı zamanda geçtiğimiz yıllarda sahneye uyarlanan Spider-Man’in ekibinde yer almaktaydı. Fakat sahnedeki kazalar ve yapımcılarla Taymor arasındaki kavga sebebiyle büyük skandallara sebep olan çalışması kısa süre içerisinde sahneden kaldırıldı (Gerçi şu aralar oyun yeniden gündemde.). Dünyanın dört bir yanında sanat eğitimi alan Taymor, sırf deneysel tiyatro üzerine bir şeyler öğrenebilmek için Japonya’ya gidip uzunza bir süre orada kalmış. Ki zaten The Lion King’in yaratım süreci de bu seyahatin hemen arkasından geliyor. 50’li yaşlarına merdiven dayamışken sinemaya atılan yönetmenin en büyük tutkusu kariyerinden de anlaşılacağı üzere William Shakespeare metinleri. Henüz ciddi bir başyapıta imza atamamış olsa da, Shakespeare’in kalemiyle tüm yaratacılığını birleştirdiği filmleri kesinlikle ilgi çekiyor.

92 yılında Sundance’te gösterdiği ilk filmiyle (Fool’s Fire) adım attığı beyazperde hayatına şimdilik bir ara vermiş durumda. Broadway sahnesi için Shakespeare’in en zengin işlerinden biri olan A Midsummer Night’s Dream’i uyarlayacak. Ayrıca yıllardır bir türlü film ya da dizi versiyonunun yapılmamasına inanamadığım Memoirs of Fanny Hill’le ilgili projeleri varmış Taymor’ın. En son duyduklarımız arasında HBO ve Lifetime ile bu konuda görüşmeler yaptığıydı. Yıllar sonra tekrar televizyona dönmek istiyor kısacası. Bir türlü yakalayamadığı ticari başarıyı beyaz ekranda arayacak anlaşılan. Fakat bir kenarda da Thomas Mann’ın romanı Transposed Heads’i müzikal olarak beyazperdeye taşıma fikri var. Henüz yeterli parayı sağlayacak bir yapımcıyla karşılaşmamış olsa da Taymor durup dinlenecek gibi gözükmüyor.

titus-1999-04-g

TITUS (1999)
Senaryo: 
William Shakespeare (oyun) ve Julie Taymor (senaryo)
Oyuncular: Anthony Hopkins, Jessica Lange, Jonathan Rhys-Meyers, Matthew Rhys, James Frain, Laura Fraser, Harry Lennix, Alan Cumming, Colm Feore, Osheen Jones, Angus Macfadyen

Shakespeare’a olan hayranlığını daha ilk uzun metrajlı filmiyle gösteren Taymor, Titus Andronicus isimli trajediden uyarlanan bu filminde tarzının tüm önemli özelliklerini ortaya koymuş. Keskin planları, sanat yönetimi ile kostümlerdeki gösterişi ve bunlara ek olarak dikkat çeken ölçülü oyunculukları Titus’u baştan aşağıya Julie Taymor kokan bir film yapmaya yetiyor. Oldukça ünlü isimlerle dolu olan kadrosuyla birlikte hem geçmişin izlerini taşıyan, hem de günümüze küçük detaylarla taşınmış bir film oluşturulmuş. Ortaya çıkarılan tabloda koca hükümdarlığın içerisindeki ihtiraslar, renklerle ustaca oynayan Taymor’ın sayesinde belirli objelerle kategorize edilip anlatılmış. Taymor’ın göz yorucu, kalabalık sahneleri daha ilk filmden kendini göstermiş zaten. Filmin en büyük problemi tüm yaratıcılığına rağmen metnin modernize edilmeyerek, gıcır gıcır kostümlerin arasında tozlu bir şekilde kalan metni sanırım. Shakespeare’ı çok sevsem de kelimelerine pek dokunmak isteyemen yönetmenlerin senaryodaki edebiyatı farklı bir şekilde kapatması gerekiyor. Ne yazık ki Titus özgünlüğüne rağmen bunu başaramıyor.

[C+]

Ödüller & Adaylıklar

  • Oscar – En İyi Kostüm Tasarımı

fhd002IDA_Salma_Hayek_017

FRIDA (2002)
Senaryo:
Hayden Herrera (biyografi), Clancy Sigal, Diane Lake, Gregory Nava ve Anna Thomas (senaryo)
Oyuncular: Salma Hayek, Alfred Molina, Geoffrey Rush, Mia Maestro, Ashley Judd, Antonio Banderas, Edward Norton, Amelia Zapata, Alejandro Usigli, Diego Luna

Bugüne kadar çektiği her filmi En İyi Kostüm Tasarımı dalında Oscar’a aday olan Julie Taymor’ın daha geniş kitlelere ulaştığı ve Akademi’nin kalbini kostüm dışında da çaldığı ilk film Frida. Ressam Diego Rivera’nın yine ressam ve oldukça ilginç bir hayatı olan karısı Frida Kahlo’yu anlatıyor. Salma Hayek’in bir oyuncu olduğunu hatırlayıp, gerçekten de rol yapmaya çalıştığı ilk film ayrıca. Oldukça ciddi araştırmalar sonucu ortaya çıkarılmış bir biyografiden beyazperde uyarlanan filmin en büyük artısı da sanata, sanatçıya aşık Julie Taymor imzası taşıması sanırım. Tam anlamıyla dört başı mamur bir film olduğu söylenemese de Kahlo’nun içinde yer aldığı habitatı tüm renkleri ve acısıyla perdeye yansıtmış Taylor. Biçim tutkusunu iyi de bir senaryoyla harmanladığı için, Titus’dan çok daha iyi bir iş ortaya çıkmış. Filmin biraz da Rivera ve Kahlo çiftinin yaptığı tablolar gibi gözükmesine özen gösterilmiş sanıyorum. O yüzden görsel zenginlik hikayeye paralel bir şekilde ilerleyip, Kahlo’nun başından geçenlere göre farklı paletlerde dolanıyor.

[B]

Ödüller & Adaylıklar

  • Oscar – En İyi Kadın Oyuncu (Salma Hayek), En İyi Sanat Yönetimi-Set Tasarımı, En İyi Kostüm Tasarımı, En İyi Özgün Müzik, En İyi Özgün Şarkı (“Burn It Blue”), En İyi Makyaj
  • Altın Küre – En İyi Kadın Oyuncu (Drama – Salma Hayek), En İyi Özgün Müzik
  • BAFTA – En İyi Kadın Oyuncu (Salma Hayek), En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu (Alfred Molina), En İyi Kostüm Tasarımı, En İyi Makyaj/Saç
  • SAG – En İyi Kadın Oyuncu (Salma Hayek), En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu (Alfred Molina)
  • Critics’ Choice – En İyi Kadın Oyuncu (Salma Hayek), En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu (Alfred Molina)

AcrossTheUniverse-Stills_013

ACROSS THE UNIVERSE (2007)
Senaryo: Dick Clement, Ian La Frenais (hikaye ve senaryo), Julie Taymor (senaryo)
Oyuncular: Evan Rachel Wood, Jim Sturgess, Joe Anderson, Dana Fuchs, Martin Luther McCoy, T. V. Carpio, Timothy T. Mitchum, Jacob Pitts, Bono, Logan Marshall-Green, Salma Hayek, James Urbaniak, Eddie Izzard, Joe Cocker

Benim Taymor’la tanıştığım ilk film aslında Across the Universe. Ayrıca hali hazırda var olan The Beatles hayranlığımın da bir kat daha arttığı proje. Beatles şarkılarının ustaca kullanımıyla, modern bir müzikal yaratan Taymor’ın bana göre kariyerindeki en kusursuz iş. Evan Rachel Wood’u biraz daha ünlendirip, Jim Sturgess’i beyazperdeye armağan eden yönetmen tüm ayrıntıları düşünülmüş, muazzam bir aşk/gençlik/büyüme hikayesi çıkarmış ortaya. 68 kuşağı üzerinden anlattığı hikayesinde kimi zaman kurgusal hatalar yapsa da görsellikle işitselliği bir araya getirerek yapmaya çalıştığı şey tatmin edici bir sonuç oluşturmuş. Sırf “Strawberry Fields Forever”ın söylendiği sahnesi bile yeter. Ama tabii Across the Universe ekibi I Am the Walrus, All You Need Is Love, Hey Jude, I Want to Hold Your Hand gibi klasiklerin yer aldığı kısımlarda da harikalar yaratmış. Biraz da Beatles’a olan tarifsiz hayranlığımdan dolayı zaafım var sanırım bu filme. Yoksa özünde Yeşilçam filmlerini andıran romantizmi pek de parlak sayılmaz.

[A-]

Ödüller & Adaylıklar

  • Oscar – En İyi Kostüm Tasarımı
  • Altın Küre – En İyi Film (Komedi/Müzikal)

tempest_picture_3

THE TEMPEST (2010)
Senaryo: 
William Shakespeare (oyun) ve Julie Taymor (senaryo)
Oyuncular: Helen Mirren, Ben Whishaw, Djimon Hounsou, Felicity Jones, David Strathairn, Tom Conti, Reeve Carney, Chris Cooper, Alan Cumming, Alfred Molina, Russell Brand

Biçime takılıp bir film olmanın ana kurallarını unutan bir başka Julie Taymor filmi. İnanılmaz derecede efor sarf etmesine rağmen bu kadar çuvallayan bir başka işe rastlamamışsınızdır sanırım. Yine Shakespeare’ın hazinelerinden birini kullanan yönetmen yanına oldukça ünlü isimlerle dolu bir kadroyu katmış. İngiltere’nin son yıllardaki en yetenekli aktörü Ben Whishaw ve kariyerinin %80’inde abartılı performanslar sunan Helen Mirren başrolleri paylaşıyor. Hem gişede, hem de eleştirel anlamda çuvallamasının temel sebebi deneysel olup olmadığına bir türlü karar veremeyen senaryosu sanıyorum. Eğer altında Julie Taymor imzası olmasaydı sonuna kadar tahammül edebilir miydim bilmiyorum. Bir de tiyatro sahnesine daha uygun olan kadraj seçimlerini büyük bir inatla beyazperdeye koymanın ne anlamı var emin değilim. Evet, ortada özgün bir yorum olduğuna şüphe yok; fakat hala iki farklı sanat dalını birbirine karıştırmakta bu acınası ısrar niye? Neyse ki Across the Universe ve Frida, Taymor’dan umudu kesmememize yardımcı oluyor. Sıradaki projesini beklemeye devam…

[C-]

Ödüller & Adaylıklar

  • Oscar – En İyi Kostüm Tasarımı
Gelecek Program: Lana & Andy Wachowski

Yazar Hakkında

1990 doğumlu. İkizler. Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği bölümünde okudu. Mesleğini sevemeyince Finans Mühendisliği ve Risk Yönetimi yüksek lisansı için Imperial College'a başladı. Şimdi de University College London'da doktora yapıyor. Varı yoğu ödül sezonu. Evham ve düzen göbek adı. Çok konuşur, çok çalışır. Azıcık dili sivri. Mizah tutkunu. Gastronomik sevdaları için dağları delecek kadar gözü kara.

Benzer yazılar

0 Yorum

  1. Metin

    Sanırım Titus en çok Jessica Lange’in parformansı ile konuşulmuştu. Eğer biraz daha düzgün bir film olsaydı Jessica Lange bir oscar adaylığı daha koparabilirdi.

    Bu arada Ozon filmlerine de bir baksak keşke… Kızgın Taşlara Düşen Su Damlaları, Kumun Altında ve Swimming Pool gibi harika filmlerini hatırlamak iyi olacaktır.

    Yanıt

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir